Je gedachten geloven

Er gaan heel wat gedachten door je hoofd. Sommige gedachten zijn handig, bijvoorbeeld: "ik moet nu van huis vertrekken, anders mis ik de trein". Dit soort gedachten zorgt ervoor -als het tenminste niet al te drammerig is-, dat je op tijd op je afspraak komt. 

Maar wat moet je met die andere gedachten? Al die stemmetjes die de hele dag maar door praten en je zo onrustig maken. Gedachten die niet over het hier en nu gaan maar wel stress opleveren. Gedachten die over iets gaan wat al gebeurd is. Of over iets wat misschien gaat gebeuren. Of misschien gaan ze wel over een ander, bijvoorbeeld: "wat zeurt mijn kind toch altijd", of "waarom ziet mijn man nou nooit dat die vaatwasser moet worden uitgeruimd", of "mijn collega is werkelijk altijd super irritant en vervelend". 

In al deze gevallen kun je je de vraag stellen: geloof je je gedachten?  Is het waar wat je denkt? Welke aannames en oordelen heb je? En in hoeverre creëer je met je gedachten een enorme negatieve spiraal van emoties die ook weer gedachten opleveren, die ook weer emoties opleveren. Voor je het weet denk je je zelf helemaal vast in drama en slachtofferschap. 

Je zou veel liever vrij willen zijn, toch? 

Je hoeft niet anders te gaan denken. Je hoeft geen andere, positievere, gedachten te gaan denken. Je hoeft ook niet te stoppen met denken. Dat kan ook helemaal niet. Wat je wel kunt doen, is geen oordeel aan je waarneming koppelen. Je niet identificeren met je gedachten. Ze niet voor waar aan te nemen. Ze te zien als voorbijgangers, die je niet op de thee uitnodigt.

Het is fijn om te leren meer in het hier en nu te zijn. Verschillen te respecteren. Minder te oordelen en meer te vergeven. Vaker de stilte op te zoeken en te merken dat echte rust in jezelf zit.

Jij bent de blauwe lucht

Gedachten en gevoelens zijn als wolken. Soms lijkt het dicht te zitten boven je hoofd (en in je hoofd) en wordt het steeds donkerder. Dan lijkt het weer licht te worden en opener. Observeer, neem waar en laat het voorbij drijven. Of draai je eens om en bekijk het vanuit een andere hoek. De foto's hieronder maakte ik met slechts 5 minuten verschil in tijd. Uit onderzoek blijkt dat emoties vaak binnen 5 minuten weg zijn. Gedachten nog sneller. Als je je er niet aan vasthoudt. Maar het er gewoon laat "zijn". Die houding geeft je ruimte en rust. Het verruimt je blik. 

En het maakt je hoofd leeg.

Zie je die blauwe lucht op de laatste foto?

Jij bent die blauwe lucht. Altijd blauw. Altijd aanwezig. Altijd daar. Een blauwe lucht waaraan wolken voorbij drijven. Dat zijn je gedachten. Die lucht is veel groter dan de wolken. De wolken zijn niet de blauwe lucht. Net zoals jij niet je gedachten bent. 

Klinkt dat gek? Nog een kleine vergelijking dan: 

Als er veel donkere wolken zijn, wordt het soms ook donker in je hoofd en vergeet je misschien dat die blauwe lucht er ook gewoon nog is. Daarboven Net zoals je met een overvol hoofd en overprikkeld systeem vergeet dat jij veel groter bent dan de gedachten die door je hoofd spoken.

De blauwe lucht is er altijd. Boven die bewolking. Een plek waar de zon schijnt. Misschien heb je dat wel eens echt gezien toen je met een vliegtuig door het wolkendek opsteeg en er boven kwam. Daarboven is het blauw, helder, overzichtelijk. 

Je kunt vanuit jouw blauwe lucht neerkijken op de wolken en zien dat lucht en wolken twee verschillende dingen zijn. 

Zit jouw hoofd vol? Ben je overprikkeld? Kun je niet loslaten? Ga dan op zoek naar blauwe lucht. Zoek die plek van waar je overzicht hebt. Alsof je op je rug in het gras gaat liggen en de wolken voorbij ziet drijven. Observeer, neem waar, zonder oordeel, zonder mening. Je laat de wolken gewoon zijn wat ze zijn en je verbindt je er niet mee. De lucht is niet hetzelfde als de wolken. Jij bent niet hetzelfde als je gedachten. Je hebt je gedachten maar je bent je gedachten niet. Haal diep adem. Concentreer je op je basis: je ademhaling. En voel dat je loskomt. Je hoeft niet los te laten. Het laat jou los.

Ben jij je eigen vijand?

"Het ligt aan de ander. Of aan de omstandigheden. Je hebt er geen tijd voor. En ook geen geld. Het is niet het juiste moment. Zij zien het verkeerd. Hij begrijpt me niet en zij denkt er te makkelijk over. Als eerst  corona maar eens voorbij is. Als iedereen nou eens zijn verantwoordelijkheid zou nemen".

Hoe vaak denk je dit soort gedachten?

Zachtjes kruipen de stemmetjes in je hoofd. Steeds luider worden ze en frequenter. Ze veranderen je gedachten in beperkende overtuigingen.

Overtuigingen die vaak over een ander gaan. Of over de omstandigheden.

Maar is dat wel waar? En kun je zeker weten dat het waar is?

Zijn zij jouw vijand? Of ben je je eigen vijand?

Creëer jij misschien zelf een patstelling in jouw gedachtecircus? 

Haal je zelf elke keer die stoffige koffer met oude herinneringen tevoorschijn om jouw plaatje van het nu eens even haarfijn in te kleuren? 

Als je denkt/merkt dat je zelf je eigen vijand bent geworden, dan biedt dat een opening. Stop ermee.

Laat je beperkende (en beperkte) overtuigingen los. Geef jezelf de ruimte om het anders te zien. Anders te doen. Laat die koffer met trauma's en ellende lekker liggen waar hij ligt te verstoffen. Geef jezelf het heden en de toekomst cadeau. 

Mindfulness kan helpen in dit proces. Je leert om te ontspannen, te geven en te ontvangen. En je leert om (jezelf) te vergeven.

De negatieve spiraal van gedachten en gevoelens

In deze tijd is er veel verontrustend nieuws. De wereld lijkt anders. Grimmiger. 

Je kunt allerlei gedachten hebben over het heden en de toekomst. 

Wist je dat gedachten heel veel kracht hebben? 

Ze kunnen een stroom van gevoelens in je losmaken.

En die gevoelens kunnen weer een stroom van gedachten oproepen (vicieuze cirkel), waardoor je stress opbouwt. Stress kan lichamelijke en psychische gevolgen hebben.

Je hebt dat vast wel eens gemerkt. Je komt iemand tegen, je wilt wat zeggen maar de ander herkent je niet of ziet je niet. Als je denkt: "hij moet me zeker niet, of ik zie er niet uit, of ik ben niet de moeite waard", dan voel je je daarna heel nietig en waardeloos. Weg ontspannen gevoel waarmee je aan je wandeling begon. Weg oog en oor voor alles wat mooi is in de wereld. De vogels die tsjilpen, het briesje wind door je haar, het zonlicht op je huid. Je bent in de negatieve spiraal aan het afdalen.

Terwijl de gedachte "hij is zeker even in gedachten, hij zag me echt niet", een hele andere uitwerking heeft op je gemoedstoestand. Niks afdalen in een negatieve spiraal, gewoon in het hier en nu blijven en de wereld zien zoals hij is.

Je kunt een paar dingen doen om in deze onzekere tijd stabiel en rustig te blijven. Allereerst: beperk het aantal keren dat je het nieuws volgt tot maximaal 1 keer per dag en zorg ervoor dat je alleen betrouwbare serieuze bronnen raadpleegt. Zoek geen drama of sensatie op. Pak vaker een boek of maak een wandeling. 

Ten tweede: wees je ervan bewust dat datgene wat jij denkt, niet waar hoeft te zijn, sterker nog: meestal niet waar is. Dus vraag jezelf af, of je je gedachten wel moet of wilt geloven. Wees je ervan bewust, dat als je ze gelooft, je ze een enorme kracht geeft. Een kracht die heel veel invloed heeft op je gevoelens. En daarmee weer op je gedachten.

Ten derde: blijf zoveel mogelijk in het hier en nu. Wees je ervan bewust dat de meeste gedachten en zorgen die je hebt, gaan over het verleden of over de toekomst. Het is al gebeurd en/of je bent bang dat het (weer) gaat gebeuren. Terwijl als je in het hier en nu blijft, je zult merken dat je nu veilig bent. Doe ademhalingsoefeningen, werk met je zintuigen (wat ruik ik, wat hoor ik, wat zie ik), zodat je minder in de denk- en piekermodus staat. Je bent nu veilig. Je hebt alleen maar het hier en nu, je eigen rustige plek, je eigen innerlijke rust (zoals dat zo mooi heet) en je eigen vrijheid om gedachten die jou beperken en naar beneden halen, los te laten. Ze eenvoudigweg niet te geloven. Ze geen kracht te geven. 

Ik zeg niet dat je simpelweg je gedachten maar moet veranderen in positieve gedachten. Dat zul je niet van me aannemen. Nee, ik nodig je uit om je negatieve gedachten te onderzoeken. Of ze waar zijn. Of dat de realiteit is. De hele waarheid. En zo ja, als je gelooft dat dat zo is, om dan te onderzoeken wat dát geloof met je doet. Welke kracht je die gedachte dan geeft. Wat gebeurt er met je als je dat gelooft?

Ik gun je de bewustwording die dan ontstaat. 

De bewustwording die ruimte en vrijheid biedt om je te ontworstelen aan de negatieve spiraal.

De kracht van rituelen

Ken je dat gevoel, dat de tijd je door de vingers glipt? Dat er 1001 klusjes zijn en dat je geen grip hebt? Vaak vergeet je dan aan jezelf te denken. En ergens aan het eind van de dag heb je geen zin en geen fut meer over.
Dan heb je de kracht van rituelen nodig. Een ritueel is iets wat je herhaaldelijk doet. Rituelen brengen ritme en structuur aan en bieden evenwicht en stabiliteit. Rituelen hoeven niet moeilijk te zijn. Hoe eenvoudiger hoe makkelijker vol te houden.

Enkele voorbeelden:

foto: Happinez

• een paar krachtige ademhalingsoefeningen door voor het opstaan
• enkele yoga-oefeningen doen na het opstaan (boomhouding, childpose, happy baby, zonnegroet)
• een minuutje koud nadouchen
• een gezond ontbijt nemen (havermout, vers fruit, noten)
• een wandeling maken van minstens 25 minuten, na de lunch of na het avond eten
• je telefoon vaker uitzetten en wegleggen
• een boek lezen 
• thee drinken uit een eigen mok
• elke dag tijd en ruimte nemen om je af te zonderen, even alleen te zijn met je eigen gedachten, om iets te schrijven, iets te lezen, iets op te zoeken wat jou echt inspireert en blij maakt, muziek te luisteren of te maken.

Loslaten: ego en pijnlichaam

Vandaag besteed ik aandacht aan loslaten, ego en pijnlichaam.

Pieker je teveel? 
Lijkt het alsof je leven, je relaties of je werksituatie steeds meer uit balans raken en voel je je steeds vermoeider en ongelukkiger?
Ben je bang om de onderliggende patronen onder ogen te zien?  Leg je de oorzaak van je gepieker en de negatieve gedachten bij anderen? Ben je geconditioneerd opgevoed en voeren die stemmetjes nog steeds de boventoon?

Je wilt verder groeien en nieuwe, gezonde ervaringen opdoen. Je wilt emotionele pijn en negatieve gedachten loslaten, maar hoe? 



Het begint bij het begrijpen van de werking van emotionele pijn.
Eckart Tolle heeft het in zijn boeken (De Kracht van het Nu en Een Nieuwe Aarde) over het ego, ofwel het pijnlichaam. Als je nu denkt, "huh ego? Ik ben geen egoïst, ik ben verlegen, anderen zijn ego's of ik sta altijd klaar voor een ander", lees dan vooral door. 
Het ego waar het hier over gaat, zit in ons allemaal. Het ego is wie je denkt dat je bent, of wie je denkt dat je moet zijn. Het is een verzameling gedachten, beeldvorming. Ook is het de verzameling van je emotionele pijn, dat in jou is opgeslagen en nog steeds leeft. We noemen dit het pijnlichaam. Om te overleven heeft het pijnlichaam voedsel nodig en elke pijnlijke emotionele ervaring is bruikbaar als voedsel. Het pijnlichaam gedijt als het ware op negatief denken en drama. Het liefst met jou als slachtoffer. Het kan gaan om jouw negatieve verleden, maar ook dat van je voorouders. Soms zijn er emotionele patronen die zich in jouw familie al generaties lang herhalen en het pijnlichaam voeden: emotioneel afwezige ouders, fysieke mishandeling of alcoholverslaving kunnen in verschillende generaties een belangrijke rol spelen. Jouw emotionele pijn vanaf je jeugd tot het heden hecht zich aan bij de pijn uit het verleden. Een pijnlichaam kan in de waakstand zijn (sluimerende emoties die als een bom bij de juiste trigger kan barsten) of juist in de actiestand.

Als een hongerige wolf gaat het pijnlichaam op zoek naar voedsel om zijn energievoorraad op peil te houden. Dankbaar maakt de wolf gebruik van pijnlijke emoties en negatieve gedachten die jij (opnieuw) aan het verzamelen bent. Geconditioneerde en beperkende gedachten vol verwijten, weerstand en oordelen. 
Je herkent dit proces als je te maken hebt met telkens terugkerende probleemthema's, als je gedachten steeds negatiever worden, als je steeds bozer of verdrietiger wordt. Als je telkens opnieuw herbeleeft en er steeds een nieuw sausje van pijn, verwijten en oordelen over giet. 
Je gedachten spelen een grote rol hoe jij een gebeurtenis ervaart. Je praat jezelf de put in, niets is meer goed, alles wat er mis gaat, ligt aan een ander. De stemmen in je hoofd maken een enorm drama, waarmee je je lichaam vult, een veld met negatieve energie. 
Het drama met de wolf is een verslaving. De rol van slachtoffer is een verslaving. 
Je ego is een verslaving.
En alleen jij kunt het stoppen.

De sleutel zit bij bewustwording. Word je bewust van het feit dat je een pijnlichaam (je ego) hebt, maar dat je het niet bent.
Word je bewust van de triggers die jouw pijnlichaam uitlokken te reageren zoals je vroeger nodig had om te reageren (toen die oude pijn zich voordeed). Observeer het zonder oordeel. Aanschouw het. Benoem het eventueel: oh mijn ego voelt zich weer gekrenkt. Wolfie wil aandacht.
Haal adem.
En zie hoe de triggers je in een vicieuze cirkel kunnen trekken van negatieve gedachten, pijnlijke gevoelens, nog meer negatieve gedachten en nog meer drama, totdat je weer op de bodem van de put zit. En besluit om die cirkel te doorbreken.
Word je ervan bewust dat je huidige waarnemingen in het hier en nu gebeuren. Niet toen. Word je ervan bewust dat je je huidige waarnemingen niet onmiddellijk moet inkleuren en vertroebelen door stressvolle gedachten en gevoelens. 
Word je ervan bewust dat je die hongerige wolf niet meer WILT voeden. Dat je het dramavuurtje niet verder aanwakkert. Stop met jezelf als slachtoffer te zien. Neem je verantwoordelijkheid. 
Hierdoor krijgen negatieve gedachten en gevoelens steeds minder voedingsbodem voor drama. Het pijnlichaam trekt zich hierdoor terug.

Dit is niet eenvoudig, want het pijnlichaam (je ego)  is een geduchte tegenstander die zich niet zomaar gewonnen geeft. Het heet niet voor niks een verslaving. De stemmen in je hoofd zullen er alles aan gaan doen om je te overtuigen, dat je niet op de juiste manier bezig bent. Van tijd tot tijd zul je je hongerig voelen en als een getergde wolf rondlopen op zoek naar drama. Ook de mensen in je omgeving die je van drama-voedsel voorzag, kunnen weleens anders op je gaan reageren. Deze mensen, op zoek naar voedsel voor hun pijnlichaam, kunnen extra moeite gaan doen om je toch weer uit de tent te lokken. Deze mensen willen weer vat op je krijgen. Zo werkt dat bij een verslaving. Bij jou. En bij de anderen. Zij hebben hun eigen pijnlichaam. 

Maar als je volhoudt, raakt je denken steeds minder vertroebeld en voel je je lichter. Positiviteit voelt nu eenmaal lichter dan negativiteit. Het wordt niet meer verduisterd door je negatieve emoties. Je huidige waarnemingen in het hier-en-nu raken minder verwrongen door je waarnemingen in je kindertijd, door je familiepatronen of door de culturele conditionering. Je waarnemingen en je gevoelens en gedachten hierover worden als het ware zuiver en leeg. Door met je gedachten en gevoelens in het hier-en-nu te blijven, ontneem je het pijnlichaam zijn voedsel. Je hongert het pijnlichaam als het ware uit. Je snijdt de verbinding tussen je denken en je pijnlichaam door. Je laat los. Je laat je ego los. Je stopt de verslaving. Je stopt de vicieuze cirkel van slachtoffer en drama.
Je kunt als ondersteuning van volledige bewustwording, yoga, ademhalingsoefeningen, schrijfoefeningen, mindfulness of meditatie doen. Ook helpt het om de hongerige wolf in je te visualiseren en te voelen dat het jouw verantwoordelijkheid is om het drama te doven. 


Bewustwording is dus de sleutel voor loslaten.
Je gaat voelen dat je loslaat. Dat maakt je licht, rustiger en kalmer.
Vervolgens zorgt bewustwording ook nog voor een geweldig cadeau aan jezelf. Je krijgt er positieve energie voor terug. Hoe werkt dat? Door het uithongeren van je pijnlichaam dwing je deze negatieve energie zich om te zetten in iets anders. De energie verdwijnt niet, maar zet zich om in een andere vorm. Als je de ervaringen van het pijnlichaam opneemt in het volledige bewustzijn ontstaat er meer innerlijke vrede, meer vreugde, meer compassie, geduld en mededogen.

Je gedachten zijn positiever, je bent aandachtiger en waardeert de eenvoudige dingen van het leven beter.

Neem gerust contact als je vragen hebt of ondersteuning wilt in dit proces. Namasté..

Chakra's: het keelchakra

Je voelt je soms wat minder goed in je energie zitten. Je hebt een laag energieniveau of bent uit balans. 
Bij yoga en meditatie gaat het dan vaak over chakra's: energiepoorten in het lichaam. Chakra betekent in het Sanskriet: wiel. Chakra's zijn draaiende wielen van energie en licht. Als de energie goed doorstroomt, ben en blijf je in balans. Vaak ontstaat er echter onderweg een blokkade.
Er zijn zeven chakra's, vanaf de basis van je ruggengraat tot aan de kruin van je hoofd. Deze zeven zijn: wortelchakra, sacrale chakra, zonnevlechtchakra, hartchakra, keelchakra, derde oogchakra en kruinchakra.

Vandaag wil ik wat extra aandacht geven aan het keelchakra. Het keelchakra is het energiecentrum in je lichaam dat verantwoordelijk is voor het communiceren van jouw waarheid. Als je een gezond keelchakra hebt dan ben je creatief, eerlijk, zelfverzekerd, authentiek en niet bang om jouw waarheid met de wereld te delen. Als je echter een geblokkeerd keelchakra hebt, dan worstel je met angst om je gedachten te uiten, kruip je weg in verlegenheid, sluit je je op in koppigheid (als je niet begrepen wordt bijvoorbeeld) en ontstaat er een gebrek aan creativiteit en probleemoplossend vermogen. Je hebt vaak beperkende relaties, waardoor je niet je gedachten en gevoelens kunt uiten zonder kritiek te krijgen. Je hebt meestal ook een ongezonde angst voor de mening van anderen. Het is duidelijk
dat een geblokkeerd keelchakra nogal wat gevolgen kan hebben voor hoe je je voelt. Ook kun je lichamelijke klachten gaan ervaren, zoals gezwollen lymfe-klieren, oorklachten, klachten aan de bovenste luchtwegen, sinussen en keel. 

Als je vermoedt dat je een geblokkeerd keelchakra hebt, denk dan eens terug aan je jeugd. Heb je veel kritiek gekregen van je ouders? Werd je aangemoedigd om je eigen ideeën te ontwikkelen en te uiten? En hoe is dat in de relaties die je nu hebt, binnen je gezin, je vrienden, je collega's? Worden je gedachten en meningen gewaardeerd? 
En waardeer je jezelf?

Als je keelchakra uit balans is en je gaat het reinigen, zul je meer helderheid, vertrouwen, vreugde en vrijheid ervaren doordat je in staat bent om met vertrouwen te communiceren. Hoe ziet een gezond keelchakra eruit? Je hebt vertrouwen in het uiten van je gedachten en gevoelens. je bent open, eerlijk en niet bang om te delen hoe je het echt voelt. Respect en authenticiteit is wat je ervaart in relaties met anderen.

Jouw kracht ligt in jouw waarheid.
Spreek je waarheid. Jouw waarheid spreken is een daad van liefde en respect voor jezelf.

Hoe kun je dat doen?

• Kies een affirmatie die bij jou past, bijvoorbeeld: ik spreek open en vrij. Of: ik respecteer mijn waarheid. Of: ik spreek met aandacht en liefde.
• Schrijf je gedachten op en maak er een dagelijks ritueel van.
• Doe ademhalingsoefeningen. 
• Aard jezelf meerdere keren per dag stevig met twee voeten op de grond.
• Bedenk waar je dankbaar voor bent en maak er een dagelijks ritueel van.
• Beoefen yoga.
• Leer mediteren.
• Luister naar je innerlijke stem. Oefen in stilte zodat je echt leert luisteren.

De kracht van yoga

Yoga is een manier om jezelf te vinden. Om de antwoorden in jezelf te vinden. Yoga is een spiegel. Het toont jou en alles wat je diep in jou hebt verstopt.
Het brengt alles terug tot jezelf.
Yoga brengt je niet in een acrobatische houding.
Yoga laat je bewegen, op het ritme van je adem en brengt je in aanraking met je grenzen, je weerstand, je (voor)oordelen en je automatische reacties. En nadat je daarmee in aanraking bent gekomen, geeft yoga je de tijd om te ademen en te 'zijn'.  Het laat je gemak in het ongemak vinden. Het laat je grenzen en weerstand voelen. Zodat je kunt loslaten. Ontspannen.

Yoga werkt op je spieren, gewrichten en banden.
Maar ook op je geest.
Je hart.
Je ziel.

Yoga is een spiegel. Een veilige spiegel om echt in te kunnen en durven kijken.

Mindfulness

Mindfulness vindt haar oorsprong in het Boeddhisme en wordt daar al duizenden jaren toegepast door middel van meditatie en yoga. Het Westen raakte bekend met deze vorm van zelftraining door de boeddhistische monnik Thich Nath Hahn.

Thich Nath Hahn
In 1975 verscheen The Miracle of Mindfulness - A Manual on Meditation. Het is in feite één lange brief die de boeddhistische monnik schreef aan zijn vriend en leerling Quang, die geconfronteerd werd met het leed en de verschrikkingen van de Vietnamoorlog.
Thich Nhat Hanh schrijft zijn vriend: "Je zou je kunnen afvragen: hoe kun je dan ook nog bewuste aandacht (mindfulness) beoefenen? Mijn antwoord is: je hele aandacht op het werk richten, oplettend zijn en klaarstaan om iedere onvoorziene situatie op een kundige en verstandige manier aan te pakken - dat is bewuste aandacht."

Mindfulness is een vorm van meditatie waarin je je op een niet-reactieve manier bewust bent van de fysieke en geestelijke sensaties en situaties van het moment ("een zachtmoedige relatie aangaan met wat er zich nu aanbiedt"). Het kenmerkt zich door een levenshouding die zich sterk maakt voor acceptatie van onvermijdelijke negatieve en positieve ervaringen: aanvaarding dus. Het zal je niet verbazen dat juiste indachtigheid of bewustzijn/wording de kernwoorden zijn in de Boeddhistische leer.

Door mindfulness te beoefenen wordt het mogelijk de werkelijkheid te aanvaarden en bewust aandacht te geven aan jezelf en alles om je heen. Leven in het moment. Door het bewustworden en loslaten van automatische gedachten en oordelen, is het mogelijk innerlijke kalmte en rust te bereiken. Het is niet de bedoeling dat je in jezelf keert of transcendeert. Open staan is juist een belangrijk aspect van mindfulness. Open staan voor dat wat is.

Jon Kabat-Zinn
Jon Kabat-Zinn formuleerde het als volgt: "aandachtgerichtheid (mindfulness) houdt in dat je aandacht geeft op een speciale manier: doelbewust, op het moment zelf en niet-oordelend."

Je zou door deze definitie van mindfulness kunnen denken dat je moet leren stoppen met oordelen. Maar dat zal je niet lukken, en dat hoeft ook helemaal niet. Het is al mooi als je af en toe in de gaten hebt dat je aan het oordelen bent. Je merkt dan dat je de hele dag commentaar hebt op wat je meemaakt, op jezelf, op anderen. Dat doet de geest nou eenmaal graag. Mindfulness leert je om je bewust zijn van je oordelen en meningen: " hmm, dat was er weer een." Je neemt het waar en laat het los.

Hoe kun je mindfulness beoefenen?
Training in mindfulness kan onderscheiden worden in twee vormen: formele beoefening en niet-formele beoefening.

Bij formele beoefening neem je de tijd en de ruimte om specifieke oefeningen te doen. Bekend is zit- of ligmeditatie, waarbij je besluit om gedurende een vastgestelde tijd (bijvoorbeeld 20 minuten) op een vastgestelde plaats te gaan zitten of liggen en aandacht te geven aan dat was is. Een ander voorbeeld is de loopmeditatie. Je loopt, zonder haast, zonder bestemming. Het lopen zélf is je doel. Ook als je doelgericht en planmatig de tijd neemt om stap voor stap gevoelens te onderzoeken beoefen je formele meditatie.

Niet-formele beoefening is dat je aandacht vanzelf onderdeel laten worden van je dagelijkse leven. Het is een leven waarin aandacht (weer voor "dat wat is") een centrale rol speelt. Je bent je bewust van je doen en je laten, bewust ook van wat er aan gedachten en gevoelens in je omgaat. Je hebt oog voor anderen. Vriendelijkheid en vergevingsgezindheid zijn belangrijke ankers. Voorwaarde is het vermogen je aandacht te richten, en de tijd te nemen om je bewust te zijn van je waarnemingen. Hulpmiddelen zijn ontspanningsoefeningen, bewust ademhalen, handelen zonder haast en een bewust gebruik van je zintuigen (voelen, ruiken, proeven).

Makkelijk?
Mindfulnessmeditatie is een vorm van onderzoek en kan je nieuwe inzichten brengen. Je leert gevoelens te herkennen en te erkennen. Dat is mooi, maar bedenk dat het niet zomaar een gemakkelijke weg is. Het is een misverstand te denken dat je van meditatie altijd rustig en ontspannen wordt. Dat is niet zo en dat is ook niet het doel van meditatie. Je komt jezelf onder ogen, en soms is dat behoorlijk pijnlijk. Daarom is mindfulnessmeditatie niet altijd en niet voor iedereen geschikt. Deskundige begeleiding kan hierbij een belangrijk hulpmiddel zijn.
Als je mindfulness steeds meer toepast in je dagelijkse leven, kan het uitgroeien tot een houding, die je levensgeluk vergroot.

Meditatie

De schepping is nog niet af.
elk van ons draagt door de manier waarop hij leeft
bij aan de kwaliteit van de schepping
ten goede of ten kwade.

De hemel
met haar zon, de maan, de sterren en de wolken
is het dak van mijn huis.
Ik adem in en kom tot rust
ik adem uit en glimlach
thuis gekomen in het nu
wordt dit moment een wonder

(Thich Nath Nhan)

Moeten

Als je 'moeten' loslaat en vervangt door 'willen, kunnen of kiezen', dan voel je weer verbondenheid met je eigen zelf.

De last op je schouders leg je voorzichtig naast je neer en onderzoek je op wat echt van jou is.
Dat mag mee, de rest blijft liggen of geef je terug.
Het is je niet opgelegd. Je hebt het aangenomen, letterlijk en figuurlijk.

Diep ademhalen.
Met open blik en uitgestrekte handen het leven tegemoet treden.

Het moet niet, maar het kan.

Meditatie

'Kom aan waar je vertrok met de korrel van de kern als je vermogen.
Ontspan je in het nu-moment.

Ontspan je wanneer de hoop is vervlogen.
Ontspan je met de dood waar je aan went.

Worstel niet met de dingen die verkwijnen:
Laat ze komen en gaan want ze verdwijnen.

Alles verandert de hele tijd
dat is het parool voor de mensheid'.

(citaat en meer info: Pema Chodron)

Een aanraking

Het nut van aanraking (en lichaamsgerichte therapie bij coaching en hulpverlening):

Behalve op psychotherapeutisch niveau doorgezaagd worden, waarbij gedachten, gedrag en prestaties worden hergeprogrammeerd, pleit ik voor meer aandacht voor de emoties die vaak de basis vormen van gedachten en gedrag. Bij die emoties hoort ook de verwerking door het fysieke lichaam. Zodra daar een blokkade ontstaat (lees: de emoties worden niet goed verwerkt) is een fysiek (psycho-somatisch) probleem geboren.

Eigenlijk is het de schuld van Descartes. 'Ik denk, dus ik ben', schreef de wijsgeer in 1641 en stelde daarmee de rede , de rationaliteit verheven boven de emotie.
In mijn werk merk ik dat het hormoonstelsel een belangrijke veroorzaker is van allerlei emoties waardoor niet alleen de kwaliteit van leven van iemand wordt beïnvloed, maar ook de prestaties die die persoon kan leveren (sport, werk). Als je je bedenkt dat het lichaam de spiegel van de ziel is en dat lichaamstaal vaak meer zegt dan het gesproken woord, zal het duidelijk zijn dat een aanraking vaak meer zegt dan duizend woorden.

Hoe die interactie tussen lichaam en geest precies werkt, is niet wetenschappelijk beschreven. De een heeft het over energiebanen, de ander over ademhaling, een derde over energetische verbinding met de aarde (of het heelal). Over energiebanen zeggen sceptici dat alles wat niet zichtbaar is op een MRI of röntgenfoto niet bestaat. Bij klassieke psychologen en psychotherapeuten stuit het aanraken van patiënten op verzet. Maar waarom eigenlijk? Steeds meer huisartsen raken mensen aan en geven patiënten ontspannings- en ademhalingsoefeningen mee naar huis, fysiotherapeuten masseren mensen en letten op wat er in het lichaam gebeurt bij opgehoopte spierspanningen bijvoorbeeld. Slapeloosheid, stress en depressieve gevoelens kunnen op deze manier in een eerder stadium worden aangepakt.

Uitgangspunten
Wat zijn de uitgangspunten van lichaamsgerichte therapie: (1) lichaam en geest zijn één; (2) het lijf is een archief dat de sporen van het verleden draagt; (3) spierspanning, houding en beweging hangen samen met gevoel en gedrag en hebben een psychologische betekenis; (4) bewustwording van het lichaam en de emotionele betekenis daarvan kunnen helpen met het hervinden van een nieuw evenwicht in ego, identiteit en zelfstandigheid (uit Volkskrant online/hart en ziel 27 juni 2009.)

Als je dit weet, waar kun je dan op letten? Vooral op de lichaamshouding die is ingedeeld in segmenten die elk iets zeggen over gevoel en beleving. De stand van nek- en schouders bijvoorbeeld zegt iets over iemands gevoel van vrijheid, het middenrif over kracht en het bekken over vertrouwen. Verder zijn ademhaling (hoog, diep of vastgezet) en spierspanning belangrijke indicatoren. Aanraking betekent verzachting, hetgeen leidt tot het afbreken van de muur die iemand om zich heen heeft gebouwd.

Ik wil er niet voor pleiten dat iedere therapeut maar aan het aanraken slaat. Met aanraken kun je iemand binnen 5 minuten aan het huilen hebben over een gebeurtenis uit zijn of haar verleden, maar hoe haal je zo iemand er weer uit? Een goede therapeut brengt de gebeurtenissen gedoseerd boven tafel en bezit voldoende vaardigheden (scholing) om iemand zodanig te kunnen begeleiden dat de pijnpunten ook hanteerbaar verwerkt kunnen worden. Het resultaat is een mooi evenwicht tussen lichaam en geest...

Hier en nu

Het hier en nu is denk ik het meest besproken en meest verlangde en gevraagde staat van zijn.
Het meest terugkerende verlangen.
Het antwoord op de vraag naar ontspanning, letterlijke ontspanning, loslaten en spanning ontspannen, is de status quo 'hier en nu'.

Zorgen over toen, piekeren over morgen en later, gedachten en gevoelens die te maken hebben met wat was of wat misschien te gebeuren staat, maar vooralsnog geen feiten zijn (gedachten zijn geen feiten), maken plaats voor focussen op het hier en nu, dat spreekt tot de verbeelding, maar lijkt soms net zo ver weg als dromen en sprookjes.

Het hier en nu zorgt echter vanzelf voor een broodnodige focus. Voor afleiding van alles wat geweest is en wat misschien, maar misschien ook niet komt. Het hier en nu vraagt een zintuiglijk besef. Voelen, proeven, ruiken, horen en zien, waardoor de eeuwigmalende gedachtenstroom tot stilstand komt. Moeilijk, maar niet onmogelijk. Trainbaar, door meditatie, door mindfulnesstraining en door discipline en geloof. Geloof en vertrouwen. In jezelf. Luisteren naar je ademhaling. Het meest fundamentele dat er is.

Van nature.